Wat als afval geen eindpunt meer was? Niet zomaar een goed voornemen, maar een radicaal andere manier van denken. Full-cycledesign kijkt verder dan het product. Het stuurt elke stap in het proces: van grondstof tot hergebruik.
Circulariteit klinkt helder, maar in de praktijk is het soms erg complex. Iedereen heeft er de mond van vol. Maar de échte betekenis, die blijkt bij velen te vaag. Niet elk gerecycleerd product is bovendien ook echt duurzaam. Full-cycledesign is geen eindmeet, het is het startpunt voor een betere vraagstelling.
De opkomst (en het risico) van circulariteit
Circulair design is geen niche meer. Wat begon als de missie van pioniers, is vandaag de norm. Terecht. Maar populariteit brengt ook valkuilen. Duurzaam is het nieuwe label, vaak zonder inhoud. Gerecycleerde materialen worden ingezet als verkooppraatje. Certificaten vliegen je om de oren, los van context. Gevolg? Een circulair verhaal dat zijn geloofwaardigheid verliest.
Waar is het bewijs?
Goede bedoelingen volstaan niet voor full-cycledesign. Je hebt er bewijs voor nodig. En precies daar komt de levenscyclusanalyse om de hoek kijken.
Uit een grootschalige academische review van 99 studies blijkt dat zo’n LCA (Life Cycle Assesment) een must is om te testen of circulaire strategieën ook echt doen wat ze moeten doen. De meeste inspanningen zijn toegespitst op een efficiënt gebruik van grondstoffen of op end-of-lifeplanning. Maar ondertussen krijgen strategieën die wat verder vooruitkijken, zoals productlevensduur en circulaire businessmodellen, veel minder aandacht.
De bouwsector loopt voorop in de toepassing van diverse strategieën op basis van LCA. Maar andere sectoren, waaronder textiel en chemicaliën, blijven onderbelicht. Die kloof is belangrijk. Want zonder solide gegevens dreigt circulariteit eerder een claim dan een verbintenis te worden.
De LCA brengt afwegingen aan het licht, legt zones met grote milieuproblemen bloot en helpt betere beslissingen te nemen. Maar inconsistente methodes en ontbrekend cijfermateriaal blijven de zaken vertragen. Om vooruit te geraken, hebben we transparantie, structuur en een gezamenlijke standaard nodig. Anders zijn we niet circulair, maar gewoon vaag.
Bron: Falsafi, A., Togiani, A., Colley, A., Varis, J. & Horttanainen, M. (2025). Life cycle assessment in circular design process: A systematic literature review. Journal of Cleaner Production, Volume 521. (https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.146188)
Waarom full-cycledesign om full-cycledenken vraagt
Het volstaat niet om gerecycleerd materiaal te gebruiken. Circulariteit begint en eindigt niet met de keuze van het materiaal. Alles wat ervoor en erna gebeurt, daar draait het om.
Wie maakte het materiaal? Welke grondstoffen bevat het? Kan het worden gesorteerd, gerecupereerd of hergebruikt? Of eindigt het als gedowncycled afval? Het zijn zulke vragen die goede bedoelingen omzetten in échte impact.
Durf deze vragen te stellen
Designers zijn niet langer alleen makers. Ze schrijven bestekken, nemen beslissingen en waken over de milieuwaarde. Dat betekent dat de verantwoordelijkheid niet stopt bij de keuze van een product dat er duurzaam uitziet. Je moet ook weten hoe het werd gemaakt, wat ermee gebeurt als het wordt afgedankt en of de toeleveringsketen erachter bereid is om die informatie te delen.
Het is hier dat tools zoals Environmental Product Declarations (EPD's) een rol krijgen toebedeeld. Een EPD is een door derden gecontroleerd document dat de milieu-impact van een product doorheen zijn hele levenscyclus toont, van grondstof tot afdanking. Het zegt niet zomaar dat een product duurzaam is. Het vertelt je hoe, waar en in welke mate.
Circulair design is alleen circulair als elk onderdeel van de cyclus in aanmerking werd genomen. En dat begint met transparantie.
Ons doel: echte transparantie
Bij modulyss weten we: circulariteit werkt alleen als ze gebouwd is op eerlijkheid. Daarom staat transparantie de komende jaren hoog op onze agenda. We zetten stappen om onze processen inzichtelijker te maken, onze claims toetsbaar en onze data toegankelijk. Want als we architecten en ontwerpers vragen om kritisch na te denken, moeten we zelf het goede voorbeeld geven. Mét feiten.
Wat volgt er dan?
Circulariteit is een continu proces van leren, bevragen en bijsturen. Terwijl we bij modulyss werken aan meer transparantie, nodigen we de architectuur- en designcommunity uit om mee te doen. Laten we samen de lat hoger leggen. Want full-cycledesign vraagt om volledige verantwoordelijkheid.
Benieuwd hoe dat er in de praktijk uitziet? Bekijk Designing Out Waste: Closing the Carbon Gap in Commercial Interiors, een modulyss Talk met Ella Smith van AHMM. Vanuit haar Fit Out // Rip Out-onderzoek legt ze de verborgen CO₂-kost van Cat A fit-outs bloot, en toont ze hoe slimme ontwerpkeuzes afval kunnen voorkomen nog voor het ontstaat. Echte data, echte cases en een routekaart om interieurdesign van binnenuit te herdenken.
Ontdek onze tapijten
Ontvang nieuws en inzichten
modulyss behaalt Cradle to Cradle Certified® Gold versie 4.0
Ontwerpen om terug te geven: van duurzaamheid naar regeneratie
Til je merk tot een hoger niveau: kies voor milieuvriendelijke materialen voor je ontwerp
